Βρέθηκε αδημοσίευτο χειρόγραφο του Μότσαρτ με άγνωστες μουσικές συνθέσεις

Μια μέχρι τώρα αδημοσίευτη παρτιτούρα του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ ανακαλύφθηκε στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας (BNF) στο Παρίσι, 234 χρόνια μετά τον θάνατό του.

Η ανακάλυψη, σύμφωνα με το δημοσίευμα της Le Monde, αποτελείται από 44 σελίδες γραμμένες με το χέρι από τον ίδιο τον Μότσαρτ το 1778 και περιέχει επτά σύντομα κομμάτια για φλάουτο και άρπα. Πρόκειται για σπάνιο εύρημα, καθώς είναι ένας συνδυασμός οργάνων που δεν τον ενθουσίαζε ιδιαίτερα και για τα οποία ο Αυστριακός συνέθεσε ελάχιστα.

Η παρτιτούρα ήρθε στο φως τον περασμένο Φεβρουάριο, όταν ο Φρανσουά-Πιερ Γκόι, επιμελητής της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας, υπεύθυνος για τις συλλογές πριν από το 1800, αναγνώρισε το χειρόγραφο του μαέστρου σε ένα παλιό σημειωματάριο. «Αναγνωρίζω τη γραφή του Μότσαρτ: τον τρόπο που γράφει τις αγκύλες, τα κλειδιά του Σολ, που είναι στρογγυλεμένα και καμπυλώνουν προς τα εμπρός, καθώς και τις διπλές γραμμές με φερμάτες πάνω και κάτω», εξήγησε στην εφημερίδα.

Στις 2 Φεβρουαρίου, ενώ πραγματοποιούσε απογραφή των αποθηκευμένων εγγράφων, ο Γκόι εντόπισε ένα μικρό τετράδιο 44 σελίδων ανάμεσα σε περίπου 20 χειρόγραφα που επαναταξινομούνταν για μεταφορά στα αρχεία. Ο ερευνητής συμβουλεύτηκε αμέσως τη συνάδελφό του, Λόρενς Ντεκομπέρ, επιμελήτρια της έκθεσης του 2017 «Mozart, a French Passion», η οποία επιβεβαίωσε την υπόθεση. Κάθε εναπομείνουσα αμφιβολία διαλύθηκε στα τέλη Απριλίου χάρη στη γνώμη του ειδικού Άρμιν Μπρίνζινγκ, διευθυντή της «Bibliotheca Mozartiana» στο Πανεπιστήμιο Mozarteum του Σάλτσμπουργκ, του ιδρύματος που διαθέτει τη μεγαλύτερη συλλογή χειρογράφων του Μότσαρτ στον κόσμο.

Το χειρόγραφο χρονολογείται από το 1778, ακριβώς τη χρονιά κατά την οποία ο Μότσαρτ έζησε στο Παρίσι, από τις 23 Μαρτίου έως τις 26 Σεπτεμβρίου. Ωστόσο, δεν μπορεί να αποδοθεί ολόκληρη η παρτιτούρα στον συνθέτη. Σύμφωνα με τον Γκόι, κάποια σημεία στη μουσική σημειογραφία είναι γραμμένα από άλλο χέρι: αυτό της Marie-Louise-Philippine de Bonnières de Guînes, κόρης του ισχυρού Δούκα του Guînes. Όπως ανέφερε η Le Monde, ο Δούκας, στενός συνεργάτης της βασίλισσας Μαρίας Αντουανέτας, ήταν λάτρης του φλάουτου και φημιζόταν για το ταλέντο του. Μεταξύ Μαΐου και Ιουνίου του 1778, προσέλαβε τον Μότσαρτ για να κάνει μαθήματα στην πρωτότοκη κόρη του, μια δεξιοτέχνη της άρπας, η οποία όμως, σύμφωνα με τον ίδιο τον μουσικό, ήταν μάλλον μέτρια ως συνθέτρια.

Ο Γκόι ανέφερε ότι η πιο πιθανή εξήγηση για το πώς το χειρόγραφο κατέληξε στις συλλογές της BNF είναι ότι αποτελούσε μέρος των «επαναστατικών κατασχέσεων» που έλαβαν χώρα εκείνη την εποχή, καθώς πολλά αντικείμενα που ανήκαν στην οικογένεια Guînes κατασχέθηκαν πριν μεταναστεύσουν στην Αγγλία το 1794, κατά τη διάρκεια της «περιόδου του τρόμου» της Γαλλικής Επανάστασης.

Ο πρόεδρος της BNF, Gilles Pécout, δήλωσε ότι «σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτή η ανακάλυψη είναι αναμφίβολα μία από τις σημαντικότερες των τελευταίων δεκαετιών». Ο Γκόι σημείωσε επίσης ότι δεν είναι σαφές αν η οικογένεια Guînes εκτέλεσε ποτέ αυτά τα κομμάτια. Σε κάθε περίπτωση, αυτά τα επτά κομμάτια εμπλουτίζουν ένα σχετικά περιορισμένο ρεπερτόριο.

Η σύνθεση ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά την Τετάρτη 17 Ιουνίου στη Maison de la Radio στο Παρίσι.